Belediye Şirketleri İstisna Alımı

İstisna başvurusundan yönetmeliğe kadar.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3. maddesinin (g) bendi, kanun kapsamındaki belirli kuruluşlara ana faaliyet konularındaki bazı alımlarını kendi belirleyecekleri esas ve usullere göre yapma imkânı tanır. Belediye şirketleri için bu imkân, satın alma süreçlerini faaliyetin hızına uyarlamanın yolu olduğu kadar, doğru kurulmadığında denetim riskinin de kaynağıdır.

Belediye Şirketleri İstisna Alımı

Belediye Şirketlerinde İstisna Alımı Nedir?

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3. maddesinin (g) bendi, Kanun'un 2. maddesinin (b) ve (d) bentlerinde sayılan kuruluşların ana faaliyet konularındaki bazı alımlarını, ceza ve ihalelerden yasaklama hükümleri saklı kalmak üzere Kanun'a tabi olmadan yapabilmesine imkân tanır. Belediye şirketleri de bu kapsamda değerlendirilir.

İstisnadan yararlanan kuruluş, söz konusu alımlarını kendi belirleyeceği esas ve usuller çerçevesinde yürütür. Bu, ihale sürecinin kuruluşun faaliyet temposuna uygun biçimde yapılandırılmasını sağlar; ancak sürecin dayanağını da doğrudan kuruluşun kendi düzenlemesine bağlar.

İstisna kapsamına giren alımlar için yaklaşık maliyete bağlı bir parasal sınır uygulanır. Bu tutar her yıl Kamu İhale Kurumu tebliğiyle güncellendiğinden, sabit bir rakam üzerinden planlama yapmak doğru değildir. Alım planlaması, yürürlükteki tebliğde yer alan güncel tutar esas alınarak yapılır; güncel eşik için bize danışabilirsiniz.

Neden İstisna Alımı Danışmanlığı?

Kamu İhale Kurumu'na yapılacak istisna taleplerinde, başvurunun biçimi ve yapılan açıklamalar kadar Kurum'un talep edilen istisnaya bakış açısının bilinmesi de sonucu belirler. Aynı konuda yapılmış iki başvurudan biri kabul edilirken diğerinin reddedilmesinin sebebi çoğu zaman gerekçelendirmenin niteliğidir.

Kurum, talebi değerlendirirken öncelikle alımın kuruluşun ana faaliyet konusuna ilişkin olup olmadığına bakar. Ana faaliyetle bağı kurulamayan, destek hizmeti niteliğindeki alımlar veya kapsamı belirsiz biçimde geniş tutulmuş genel talepler olumsuz sonuçlanabilir. Bu nedenle başvuru metninde alım konusunun somut biçimde tanımlanması, faaliyetle bağının ortaya konması ve istisnaya duyulan ihtiyacın gerekçelendirilmesi gerekir.

İstisna Başvuru Süreci

Ana faaliyet analizi

Şirketin kuruluş amacı, ticaret sicilindeki faaliyet konuları ve fiilen yürüttüğü işler birlikte incelenerek, hangi alım kalemlerinin ana faaliyet kapsamında değerlendirilebileceği belirlenir. Kapsam dışında kalan alımlar için istisna talep edilmez; bunlar genel hükümlere göre yürütülür.

Emsal kararların incelenmesi

Kamu İhale Kurumu'nun benzer nitelikteki taleplere ilişkin önceki kararları taranır. Emsal kararlar, hangi gerekçelendirme biçiminin kabul gördüğünü ve hangi ifadelerin ret sebebi oluşturduğunu gösterdiği için başvuru metninin kurgusunu doğrudan etkiler.

Başvuru dosyasının hazırlanması

Talep yazısı, faaliyet konusunu gösteren belgeler ve gerekçe açıklamaları bir bütün olarak hazırlanır. Kurum tarafından ek bilgi veya belge istenmesi hâlinde verilecek cevaplar da aynı kurgu içinde takip edilir.

Satın Alma Yönetmeliğinin Oluşturulması

İstisna kapsamındaki alımların dayanacağı esas ve usullerin önceden yazılı hâle getirilmesi gerekir. Bu düzenleme hazırlanırken şu başlıkların eksiksiz tanımlanması denetim aşamasında belirleyici olur:

  • Alım usulleri ve her usulün hangi parasal aralıkta uygulanacağı
  • Onay, yetki ve imza basamakları ile harcama yetkilisinin sorumluluğu
  • İhale komisyonlarının oluşumu, çalışma ve karar alma biçimi
  • İsteklilerde aranacak ekonomik, mali, mesleki ve teknik yeterlik kriterleri
  • Teminat türleri, oranları ve iadesine ilişkin esaslar
  • Sözleşme düzenlenmesi, iş artışı, muayene kabul ve ödeme hükümleri
  • İsteklilerin itiraz ve şikâyet başvurularını değerlendirecek mekanizma

Düzenlemenin kamu ihale hukukunun saydamlık, rekabet, eşit muamele ve güvenilirlik ilkeleriyle uyumlu olması esastır. İstisna, kuralsızlık değil, kuralı kuruluşun kendisinin belirlemesi anlamına gelir; belirlenen kural denetimde savunulabilir olmak zorundadır.

Süreç Yönetimi ve Destek

Uzman kadromuzla; emsal istisna kararları ışığında şirketinizin ihtiyaç duyduğu istisna başvurularının hazırlanmasını, istisna ihale süreçlerinin yürütülmesinde gerekli yönetmelik ve doküman setinin oluşturulmasını, mevcut yönetmeliğin güncel mevzuata ve tebliğ tutarlarına göre revize edilmesini ve alım süreçlerinin uygulamada takibini sağlıyoruz.

Belediye şirketinin ihale süreçlerinin tamamına ilişkin destek için belediye şirketleri için ihale danışmanlığı sayfamızı, kurum tarafındaki genel kapsam için kamu kurumları için kamu ihale danışmanlığı hub sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Kanun metni için mevzuat.gov.tr, güncel eşik değer tebliğleri ve Kurul kararları için ihale.gov.tr resmî kaynaklardır.

SSS

Sıkça sorulan sorular

Bu hizmetle ilgili en çok merak edilenler. Aradığınızı bulamazsanız tüm sayfalarda arayabilirsiniz.

Sorular ve cevaplar

İstisna kapsamına giren alımlarda parasal bir sınır var mı?
Evet, 3/g kapsamındaki alımlar için yaklaşık maliyete bağlı bir sınır uygulanır. Bu tutar her yıl Kamu İhale Kurumu tebliğiyle güncellendiği için sabit bir rakam üzerinden planlama yapılmamalıdır; başvuru ve alım planlaması yürürlükteki tebliğ esas alınarak yapılır. Güncel tutar için bize danışabilirsiniz.
İstisna kapsamındaki alımlarda hiçbir kural uygulanmaz mı?
Hayır. İstisna, kuralsızlık anlamına gelmez. Ceza ve ihalelerden yasaklama hükümleri uygulanmaya devam eder; ayrıca kuruluşun kendi belirlediği esas ve usuller, kamu ihale hukukunun saydamlık, rekabet ve eşit muamele ilkeleriyle uyumlu olmak durumundadır.
İstisna başvurusu her talepte kabul ediliyor mu?
Hayır. Kamu İhale Kurumu, talebin gerçekten ana faaliyet konusuna ilişkin olup olmadığını ve istisnanın gerekçesini değerlendirir. Ana faaliyetle bağı kurulamayan veya genel nitelikli olarak ifade edilen talepler olumsuz sonuçlanabilir.
Satın alma yönetmeliği olmadan istisna alımı yapılabilir mi?
İstisna kapsamındaki alımların dayanacağı esas ve usullerin önceden belirlenmiş olması gerekir. Yazılı bir düzenleme bulunmadan yapılan alımlar, denetim aşamasında dayanaksız kalır.
AraWhatsApp