İtirazen Şikâyet Başvuru Bedeli İadesi: Haklılık Oranına Göre Kısmi İade

Ne değişti?

Kamu İhale Kurumu'na itirazen şikâyet başvurusunda bulunan istekli, ihalenin yaklaşık maliyetine göre belirlenen bir başvuru bedeli öder. 2026'da bu bedel 64.652 TL ile 258.810 TL arasındadır.

2022'den 2025 sonuna kadar bedel ancak başvuru sahibi iddialarının tamamında haklı bulunursa iade ediliyordu. Beş iddiadan dördünde haklı çıkan istekli de hiçbir şey geri alamıyordu.

Bu kural değişti. 26 Aralık 2025'ten bu yana bedel, haklılık oranına göre kısmen iade ediliyor. Beş iddiadan ikisinde haklı bulunan istekli bedelin yüzde 40'ını geri alır.

Bu bilgi notu değişikliğin dayanağını, iddiaların nasıl sayıldığını, oranın nasıl hesaplandığını ve iadenin nasıl talep edileceğini 2026 Kurul kararlarıyla anlatır.

Yasal Dayanak

Anayasa Mahkemesi, iddiaların tamamında haklı çıkmayı şart koşan kuralın kişilere aşırı külfet yüklediğine ve mülkiyet hakkını orantısız biçimde sınırladığına karar verdi. 7571 sayılı Kanun, iptalin doğuracağı boşluğu doldurmak için çıkarıldı.

Bedel Hangi Hâllerde İade Edilmez?

Kanun iki istisna öngörür (4734 sayılı Kanun md. 53/j):

1. Başvurunun reddi. Kurul başvuruyu 54'üncü maddenin on birinci fıkrasının (c) bendine göre reddederse bedel iade edilmez. Bu bent; başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uymamasını, sözleşmenin usulüne uygun imzalanmış olmasını, hukuka aykırılık tespit edilememesini ve konunun Kurum'un görev alanı dışında kalmasını kapsar. Yani hiçbir iddiasında haklı çıkmayan istekli bedeli geri alamaz. Kurul 2026/UH.I-1542 sayılı kararında bunu "Kanun'da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır" diye ifade etti.

2. Yalnızca eşit muamele incelemesinden doğan karar. Kurul, başvuru üzerine itiraz edilen işlemin diğer isteklilere nasıl uygulandığını kendiliğinden de inceler. İptal veya düzeltici işlem kararı bu incelemeden çıkarsa bedel iade edilmez. Kanun gerekçesine göre bu inceleme başvuru sahibinin iddialarının haklılığına bağlı değildir.

İddialar Nasıl Sayılır?

Oranın paydası toplam iddia sayısı olduğu için asıl mesele iddiaların nasıl sayıldığıdır. Kurul'un 2025/DK.D-474 sayılı kararı ve Yönetmelik şu kuralları koyar:

Dilekçede iddialar nasıl gruplanmış olursa olsun, sayımı Kurum yapar. Tek iddia altında toplanmış farklı hususları ayırır, farklı başlıklara bölünmüş aynı hususu birleştirir. Dilekçenin yapısı oranı değiştirmez.

Lehe kural: Tek iddia içinde birden fazla sebep varsa ve bunlardan birinde haklı bulunulursa, o iddiada haklı sayılırsınız.

Aşırı düşük itirazlarında anlamı

Rakibin aşırı düşük açıklamasına itiraz eden istekli genellikle birçok sebep ileri sürer: fiyat teklifinin mevzuata uymaması, işçilik maliyetinin eksik hesaplanması, tutanağın usulsüz düzenlenmesi gibi. Kurul'un kuralına göre bunların hepsi tek iddiadır, çünkü hepsi aynı sonuca, açıklamanın reddine yönelir. Kurul bu kuralı 2026/UH.I-1962 sayılı kararında da aynen aktardı.

Bu iki sonuç doğurur. Sebeplerden yalnızca biri tutarsa o iddia tümüyle haklı sayılır. Buna karşılık on ayrı sebep yazmak payda içinde ağırlığınızı artırmaz.

2026/UH.II-745 (04.03.2026) bunu iyi gösterir. Personel servis taşımacılığı ihalesinde başvuru sahibi, ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük açıklamasına sigorta, akaryakıt, bakım, işçilik ve amortisman gibi birçok yönden itiraz etti. Bir de muvazaa iddiası vardı. Kurul toplamı iki iddia saydı. Aşırı düşük iddiası yerinde bulundu, muvazaa iddiası şikâyette ileri sürülmediği için incelenmedi. Sonuç: oran 1/2, yatırılan 129.385 TL'nin 64.692,50 TL'si iade.

Oran ve Tutar Nasıl Hesaplanır?

Haklılık oranı = Haklı bulunan iddia sayısı / Toplam iddia sayısı

Oran virgülden sonra iki basamağa yuvarlanır. İade tutarı, oranın başvuru bedeliyle çarpılmasıyla bulunur ve o da iki basamağa yuvarlanır.

Yuvarlamanın etkisi küçük ama gerçektir. 2026 Kurul kararlarından üç örnek:

*2026/UH.II-248'de bedel, ihalenin tamamının yaklaşık maliyetine göre yatırılmıştı. Başvuru yalnızca bir kısma yönelikti ve o kısım için ödenmesi gereken bedel 50.640 TL idi. Fazla yatırılan 50.704 TL ayrıca iade edildi; toplam iade 53.742,40 TL oldu.

İkinci örnekte 2/6, 0,333… değil 0,33 olarak alınır. Üçüncü örnekte 16 iddiadan yalnızca birinde haklı çıkan istekli bedelin yüzde 6'sını geri aldı.

Kısmi teklife açık ihalelerde iade iki kalemden oluşur: başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırılan tutar ile haklılık oranının o kısma düşen bedelle çarpımı.

İade Nasıl Talep Edilir?

1. Kurul kararını okuyun. Yönetmelik md. 22'ye göre Kurul kararında bedelin iade edilip edilmeyeceği, haklılık oranı ve iade tutarı yazılır.
2. 30 gün içinde yazılı talepte bulunun. Kurul kararının size bildirimini izleyen otuz gün içinde Kurum'a yazılı başvuru yapılmalıdır. İade kendiliğinden yapılmaz. Talep, Kurum'un belirlediği forma uygun dilekçeyle elden, posta yoluyla veya e-imzayla EKAP üzerinden yapılır.
3. Ödemeyi takip edin. Kurum, talebi izleyen on beş gün içinde ödemeyi yapar. Bu süre aşılırsa, sürenin bitiminden ödeme tarihine kadar kanuni faiz işler.

Süresinde ya da yetkili kişi tarafından yapılmayan talepler reddedilir. Otuz günlük süre kaçırılırsa Kurul kararında yazan tutar tahsil edilemeyebilir.

2026 Başvuru Bedelleri

Kısmi teklife açık ihalelerde bedel, başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre belirlenir. Tamamı üzerinden yatırılan fazla tutar iade edilir.

Dilekçe Yazarken Nelere Dikkat Edilmeli?

• Zayıf iddiaları ayıklayın. Her iddia paydayı büyütür. Kanıtı olmayan iddialar hem oranı düşürür hem de güçlü iddianın etkisini zayıflatır.
• Haklı bir iddiadan vazgeçmeyin. Asıl amaç bedeli değil ihaleyi kazanmaktır. Bedel hesabı için yerinde bir iddiayı dilekçeden çıkarmak yanlış olur.
• İddiayı şikâyette de ileri sürün. İdareye şikâyette yer almayan iddia Kurum'da incelenmez, ama toplam iddia sayısına girer. 2026/UH.II-745'te muvazaa iddiası bu yüzden incelenmedi ve oran 1/2'de kaldı.
• Süreleri kaçırmayın. Süre yönünden reddedilen başvuru 54/11-c kapsamındadır, bedel hiç iade edilmez.

Süre, ehliyet ve dilekçe şartları için: KİK İtirazen Şikâyet Başvurusu Nasıl Yapılır? ve Hukuki Süreçler ve İtirazlar: Başvuru Yolları ve Süreler.

SİMDATA Notu

Yeni kural, kısmen haklı çıkan istekliyi korur ama dilekçe yazımını da değiştirir. Eskiden bedelin iadesi için tek bir zayıf iddia bile yeterli bir engeldi. Bu yüzden "nasılsa hepsini kazanamayız" düşüncesiyle iddia sayısı önemsenmezdi. Şimdi her iddia, iadenin paydasında yer alıyor.

Uygulamada en çok gözden kaçan nokta, iadenin talebe bağlı olmasıdır. Kurul kararında tutar yazsa bile otuz gün içinde yazılı talep yapılmazsa ödeme yapılmaz. Karar tebliğ edildiği gün takvime not almak yeterlidir.

İtirazen şikâyet dilekçenizi iddiaları doğru ayrıştırarak hazırlamak veya Kurul kararını değerlendirmek istiyorsanız itirazen şikâyet hizmetimize göz atabilirsiniz.